اختلالات اخلال گر بر اساس DSM5

A. الگوی تکرار شونده و مدام رفتار که موجب نقض حقوق اساسی دیگران یا هنجارها و مقررات اصلی اجتماعی متناسب با سن شده و با دست کم سه ملاک از ملاک های 15 گانه زیر در 12 ماه گذشته روی می دهد. از هریک از دسته بندی های زیر حداقل یک ملاک در 6 ماه گذشته وجود داشته است:

پرخاشگری با افراد و حیوانات

1. اغلب اقدام به قلدری، تهدید یا ارعاب دیگران می نماید.

2. اغلب آغازگر دعواهای فیزیکی هستند.

3. [در دعوا] از سلاح(هایی مانند چماق، آجر، بطری شکسته، چاقو، تفنگ) که میتواند به دیگران آسیب جسمی جدی برساند، استفاده می کنند.

4. نسبت به دیگران بیرحمی فیزیکی دارد.

5. نسبت به حیوانات بیرحمی فیزیکی دارد.

6. در صورت مواجهه با قربانی، اقدام به دزدی(مانند کیف قاپی، جیب بری، اخاذی، سرقت مسلحانه) می کند.

7. دیگران را مجبور به فعالیت جنسی می کند.

تخریب اموال

8. با هدف وارد کردن آسیب جدی به دیگران اقدام به آتش افروزی عمدی می نماید.

9. اموال دیگران را به صورت عمدی تخریب می کند (به استثنای آتش افروزی).

فریبکاری یا دزدی

10. با هدف دزدی به خانه، ساختمان، یا اتومبیل دیگران آسیب می زند.

11. اغلب برای به دست آوردن اجناس یا دریافت کمک از دیگران دروغ میگوید یا به تعهدات خود عمل نمی کند (یعنی، دیگران را «گول میزند»).

12. بدون موجهه مستقیم با قربانی اقدام به برداشتن اقلام کم ارزشی می کنند (مانند دزدی از فروشگاه بدون رفتار مواجهه مستقیم؛ جعل اسناد).

نقض جدی قوانین

13. اغلب علی رغم ممنوعیتهای والدین، شب ها بیرون میماند، که قبل از 13 سالگی شروع میشود.

14. در زمانی که با والدین یا مراقبان خود زندگی می کرده است حداقل دو بار یا یک بار بدون برگشتن به مدت طولانی، از خانه فرار کرده است.

15. اغلب از مدرسه فرار می کند. این رفتار قبل از 13 سالگی شروع شده است.

B. این رفتارها موجب اختلال بالینی قابل توجه در عملکرد اجتماعی، تحصیلی، یا شغلی شده است.

C. در صورتی که فرد 18 ساله یا بزرگتر باشد، ملاک های اختلال شخصیت ضداجتماعی برآورده نمیشوند.

*****

مشخص کنید:

(F91.1 (312.81 نوع شروع کودکی: حداقل یک علامت ویژه اختلال سلوک قبل از 10 سالگی وجود داشته است.

(F91.2 (312.82 نوع شروع نوجوانی: هیچ یک از نشانه های ویژه اختلال سلوک قبل از 10 سالگی وجود نداشته است.

(F91.9 (312.89 شروع نامشخص:ملاکهای تشخیصی اختلال سلوک برآورده شده اند، اما اطلاعات کافی در مورد این که شروع علائم قبل یا بعد از10 سالگی بوده است، وجود ندارد.

*****

مشخص کنی:

همراه با عواطف محدود جامعه پسند: برای اینکه فرد واجد شرایط این شاخص باشد، لازم است که دست کم دو مورد از موارد زیر را در روابط و موقعیت های گوناگون به مدت حداقل 12 ماه به طور مداوم داشته باشد. این موارد بیانگر الگوی متداول عملکردی بین فردی و هیجانی فرد در این مدت است و نه صرفاٌ رویداد گاه به گاه در بعضی شرایط. بنابراین، برای ارزیابی ملاک های این شاخص، علاوه بر گزارش های شخصی فرد، کسب اطلاعات از منابع متعدد از کسانی که مدت هاست فرد را می شناسند(مانند والدین، معلمان، همکاران، اعضای خانواده، همسالان) ضروری است.

بدون پشیمانی یا احساس گناه: برای کارهای اشتباه خود احساس بد یا گناه ندارد (به استثنای ابراز ندامت در زمان دستگیری و / یا مواجهه با مجازات). فرد نگران عواقب ناخوشایند رفتارهایش نیست. برای مثال، پس از صدمه زدن به فردی دیگر احساس پشیمانی نمیکند یا اهمیتی به عواقب نقض کردن قوانین نمی دهد.

بی رحم و فاقد همدلی: عدم اعتنا و توجه به احساسات دیگران. سرد و سنگدل است. به نظر میرسد بیشتر به مؤثر بودن رفتار خود روی دیگران اهمیت می دهد تا به اثرات این اعمال روی دیگران حتی زمانی که آسیب قابل توجهی به دیگران وارد ساخته است.

بی اعتنا به عملکرد: نگران عملکرد ضعیف/ مشکل ساز خود در مدرسه، محل کار، یا سایر فعالیتهای مهم نیست؛ حتی زمانی که انتظارات روشنی از او وجود دارد، برای بهتر شدن عملکرد خود تلاش کافی نمی کند و [در عوض] معمولاً دیگران را به خاطر عملکرد ضعیف خود سرزنش میکند.

فاقد عاطفه یا عاطفه سطحی: یا احساسات و هیجانات خود را به دیگران ابراز نمی کند، و یا در صورت بیان، سطحی، ریاکارانه، یا کم عمق به نظر میرسد (برای مثال اقدامات او در تضاد با هیجاناتش هستند.هیجانات می توانند این رفتارها را به سرعت «روشن» یا «خاموش» کنند) و یا ابزار هیجانی برای رسیدن به منافع شخصی است (مانند ابراز هیجان برای تحت تأثیر قرار دادن یا ارعاب دیگران).

*****

شدت کنونی را مشخص کنید:

خفیف: وجود تعداد محدودی از مشکلات سلوک معدودی که کمتر از میزان لازم برای تشخیص گذاری هستند و مشکلات سلوک موجب آسیب اندکی به دیگران می شوند (مانند رفتارهای دروغ گفتن، فرار از مدرسه، بدون اجازه والدین شب را بیرون هز خانه گذراندن، سایر رفتارهای قانون شکنانه مشابه).

متوسط: تعداد مشکلات سلوک و اثرات این رفتارها بر دیگران، مابین حالت خفیف و شدید هستند (مانند دزدی بدون رویارویی با قربانی، رفتارهای خرابکارانه).

شدید: وجود مشکلات سلوک متعدد و بیشتر از ملاک های لازم برای تشخیص گذاری و یا این که مشکلات سلوک موجب آسیب قابل توجه به دیگران میشوند (مانند تجاوز جنسی، بیرحمی جسمی، استفاده از سلاح، دزدی مستقیم و رویارویانه با قربانی، ورود غیرقانونی به منزل دیگران).

اختلال شخصیت ضداجتماعی