اصطلاحات پرکاربرد در سوءمصرف مواد ...

سلام به همه عزیزان

وابستگی (Dependence): مصرف مکرّر بک دارو یا مواد شیمیایی، با یا بدون وابستگی جسمی؛ وابستگی جسمی نشان دهنده تغییر در حالت فیزیولوژی است که به دلیل مصرف مکرّر یک دارو رخ داده و با قطع مصرف دارو منجر به یک سندرم می شود.

سوءمصرف (Abuse): استفاده معمولاً سرخود از هر دارو یا ماده به صورتی که مغایر با الگوهای مورد تایید جامعه یا علم طب باشد.

مصرف نادرست (Misuse): مشابه سوءمصرف است، اما این اصطلاح معمولاً برای مصرف نادرست داروهای نسخه شده توسط پزشک به کار می رود.

اعتیاد (Addiction): مصرف مکرّر و زیاد یک ماده که محرومیت از آن موجب علایم ناراحتی و میل شدید به مصرف دوباره می شود و همچنین منجر به تباهی جسمی و روانی می گردد. این اصطلاح دیگر در نامگذاری رسمی استفاده نمی شود و به جای آن از واژه وابستگی استفاده می شود، اما در گفتگوهای عامیانه کاربرد دارد.

مسمومیت (Poisoning): بک سندرم برگشت ناپذیر در اثر مصرف یک ماده خاص (مثل الکل) که بر یک یا چند عملکرد روانی اثر می گذارد، مانند حافظه، موقعیت سنجی، خلق، قضاوت، عملکرد رفتاری ، اجتماعی و شغلی.

قطع مصرف یا ترک (Withdrawal): یک سندرم مربوط به مواد که پس از قطع یا کاهش مقدار دارو یا ماده ای که به طور مرتب در یک دوره طولانی مصرف می شده، روی می دهد. این سندرم متشکل از علایم و نشانه های جسمی توام با تغییرات روانشناختی مانند اِشکال در تفکر، احساس و رفتار می باشد.

تحمل (Tolerance): پس از مصرف مکرّر ممکن است پدیده تحمل روی دهد، به این معنا که یک مقدار معین قبلی از دارو اثر کمتری ایجاد می کند و در نتیجه برای رسیدن به اثری که در ابتدا همان دوز اولیه ایجاد می کرد به مقادیر بالاتر و فزاینده ای نیاز می شود. تحمل رفتاری به توانایی فرد در انجام کارها به رغم اثرات دارو گفته می شود.

تحمل متقاطع (Cross-tolerance): به توانایی یک دارو برای جایگزین شدن به جای یک داروی دیگر گفته می شود، معمولاً اثر فیزیولوژیک و روانشناختی این دو دارو یکسان است (مثلاً دیازپام و باربیتورات ها)، به آن وابستگی متقابل هم می گویند.

وابستگی مشترک (Co-dependence): این اصطلاح به تاثیر رفتار فرد معتاد بر اعضای خانواده اطلاق می شود.

تسهیل گر (Enabler): به فردی گفته می شود که رفتار معتادانه فرد معتاد را تسهیل می کند (مثلاً مستقیماً مواد را برایش تهیه می کند یا پول برای خرید مواد به وی می دهد)، همچنین اصطلاح تسهیل گری به معنای عدم تمایل یک عضو خانواده برای پذیرش اعتیاد به مثابه یک بیماری طبی _ روانشناختی یا انکار سوءمصرف ماده توسط فرد معتاد گفته می شود.

+ نوشته شده توسط شهرام عباسی دادگر | Dr.SHAD |